EUREKA!

Bir karikatürde karşılaştığım EUREKA! ünlemi üzerine bazı araştırmalar yaptım ve gerçekten çok farklı konulardan anlamlar taşıdığını buldum. Ve yazımda size her bir anlamı üzerine bilgiler vereceğim, aydınlanacaksınız!

Buldum demişken eureka; Eski Yunanca bir kelimedir ve Türkçe karşılığı ‘buldum’dur. Peki ünlem kalıbını nasıl almıştır? Gelin bir kaç alıntı ile açıklayayım;

…Arşimet’e atfedilen ünlü bir ünlemdir. Söylentiye göre şekilsiz bir cismin haciminin, suya battığı anda su hacmindeki değişikliği bularak bulunabileceğini keşfettiğinde banyodan çıplak bir şekilde sokağa fırlamış ve sokaklarda koşarken bu ünlem sözcüğünü haykırmıştır. Sözcük “(Onu) buldum!” benzeri bir anlama sahiptir. Bunun sonucu “Eureka!” bir keşfi kutlarken kullanılan bir ünlem halini almıştır…

-Vikipedia

Böyle bilimsel bir açıklama ardından hakiki Türk tanımlarını da abilerimizden alıntı yapmadan geçemeyeceğim;

kafada ampül yanma efekti…

 

arşimetin cıbılken aklına gelen ilk sözcük

 

archiemedes ‘in suyun kaldırma kuvveti gibi olağanüstü bir buluş yaptıktan sonra sarfettiği gayet sade ve mütevazi kelime yani ” buldum ”…
çok mütevazi ve kalender adammış vesselam…

 

arşimed abimizin hamamda gusül abdesti alırken hamamtası ile tarihe geçtiğini haykıran kelime
anlamı: ”buldum”.

Beni düşündüren ayrı bir yorum da banyoda bulmadığı, yani sokağa da çıplak çıkmadığı üzerinedir, ama yazımdaki baştan savmalık ve ifade sorunları da sallamasyon olduğunu düşündürmüyor değil;

arşimed banyo yaparken bulmamıştır. onların o zamanki kültüründe banyo yapmak zaten şeytan işiymiş. herkesin banyo yapmaya hakkı yokmuş.ki; krallarıda hayatında sadece 3 kez banyo yapmış.
insan mikroptan ölür be.

Ve başka bir yazar da bbc belgeselinden izlediklerini aktarmış;

bbc human mind belgeselinde gösterildiği üzere bu anlarda beyindeki aktivite 0.5 saniye boyunca önemli bir artış gösterir.bu zamanlarda beynin içinde nöronlar arasında yeni yollar oluşturulur ve bu geniş kavrayış her türlü yaratıcılık(bilimsel,sanatsal vs) için gerekli olan yegane nedendir

Ve ilginçtir ki böylesine kalıplaşmış, bilimsel bir ünlem ifadesi olmuş sözcük Tefal’in tencere setine model adı olmuş;

Tabii ki de halkımız bunun da sanal ortamda makarasını yapmış;

tefal in tencere setidir. ayrıca cok pratik, cok kullanıslıdır. teflon kaplamadır. sapları ayrıdır. icice gecirerek yer kaplama problemine pratik cozum sunar. hangi olcude tencereyi secerseniz secin, aynı tutacak * cozumu sunar. temizligi de oldukca kolaydır.

 

tefal’in “en kolay kullanımlı” olduğunu iddia ettiği tava seti.

tava lan bu? ne kadar zor olabiliyo ki zaten?

Ve tabii ki de sadece tencere tava modeli ile kalmayıp bir süpürge markası olarak bile kullanımda;

Ayrıca California eyaletinin bir şehridir;

en yakın büyük şehirler san francisco ve sacramentoya 5 saat uzaklıkta, redwood curtain diye anılan çizginin kuzeyinde humboldt county’de, büyük okyanusun kıyısında yaklaşık 30,000 nüfuslu bir şehir. havası sürekli sisli, pusludur. insanlar iyidir ama mekan sıkıcıdır.

 

Bu ifade, ünlü ve önemli bir olay olan 1848’de Sutter’s Mill yakınlarında altının bulunmasına atfen Kaliforniya eyaletinin mottosu olmuştur.

-Vikipedia

Müzik sektöründe de şarkılara albümlere isim verdiği olmuş;

jim o rourke’un 99 çıkışlı inanılmaz güzellikte ve sakinlikteki pop melodileriyle süslü albümünün adı.

her zaman ne yaparsa yapsın dinleyicisine şaşırtan jim o’rourke bu albümüyle de şaşırtmaya devam etmiştir. herhalde şu ana kadar yaptığı en şaşırtıcı albüm dersek yanlış olmaz. albümün genelinde hakim olan melodik-pop havasında yakalanmış mainstreamliğin altında derin bir ironi ve belki birazda sapıklık hakim.
albümün kapağına bakıldığında bir oyuncak tavşanla cinsel organını kapamaya çalışan çıplak bir adam illustrasyonu ile size bunu zaten selam eder.

bu mainstream melodik pop müziğinin dalga geçildiği bu albümde o’rourke’un inanılmaz bir ses ustası olduğunu ve neden müzik dünyasında “harika çocuk” lakabını aldığını kavramak mümkün. resmen bütün klişeleşmiş pop müzik sounduyla dalga geçercesine bu soundu yok etmiştir o’rourke. bunu albümün dördüncü parçası olan through the night softly adlı parça’da pink floyd’un great gig in the big sky tarzında saksafon solosu ve vokallerinden tutunda, burt bacharach/hal david’in parçası olan something big’in yapılmış, en cheesy salsa ritimlerinin hakim olduğu bu cover parçada bu ritimlerin bozulup, yokedilip daha sonra bir araya getirilmesinde görebiliriz.

bu naif çoşkunun, yaratıcılık ve klasik pop müzik klişelerinin yok edilmesinin bir araya geldiği, jim o’rourke’un dehasını kanıtladığı bir albümdür eureka.
bu deneysel deconstructivist albüm müzik hastalarının arşivlerinde mutlaka bulunması gerekmektedir.

 

jim o’rourke’un eureka adlı albümüne isimini veren yedinci parçadır.

 

demir demirkan’ın ateş yağmurunda çırılçıplak albümündeki çok güzel bir enstrumental bir parçadır kendileri.

 

ayrıca inanılmaz iyi bir arch enemy şarkısıdır.

Sonu gelmez adlandırmalardan bir konferans da nasibini almış;

roosevelt, churchill ve stalin´in katılımıyla yapılan tahran konferansı´nın şifre adı…

Ve tabii ki de bir de filmimiz var, 1983;

nicholas roegin yönettiği ve gene hackman, theresa russell, mickey rourke ve joe pescinin rol aldığı 1983 yapımlı bir film. gene abi deli gibi altın bulur allahın karlı dağlarında ama bu ona ruh sağlığını kaybettirir; gider bi ada alır kendine. joe abi de bu adada bi kumarhane açmak istemektedir. olaylar gelişir
başlangıcındaki bir altın arayıcısının kendisini öldürmesi sahnesi son derece mide bulandırıcı

Aynı zamanda 2006-2012 yıllarında 5 sezon Amerika’da yayınlanmış bir dizinin adıdır.

Bitmek tükenmek bilmeyen adlandırmalardan biri de bir ayaklanma bölgesi;

3 aralık 1854 tarihinde, avustralya’da ingiliz kralına karşı başlayan ilk ve tek ayaklanmanın yapıldığı bölge. ayaklanma eureka blockade olarak isimlendirilmiştir. avustralya topraklarında çok kısa süre varolan tek cumhuriyetin kuruluşu bu ayaklanma ile başlamıştır. ve kısa sürede ayaklanma da cumhuriyet te kraliyet askerleri tarafından kanlı bir şekilde bastırılmıştır. ayaklanmanın sembolü ve kısacık ömürlü cumhuriyetin bayrağı, güney haçından esinlemiştir. bu bayrak bugün bile cumhuriyet yanlılarınca sembol olarak kullanılmaktadır. orjinal bayrak bir müzede korunmaktadır.
son yapılan referandumda cumhuriyet yanlısı %49 oy çıkmıştır ve kraliyet yanlılarının oylarıyla kraliyet yönetimine tabi olmaya devam kararı çıkmıştır.

Ve dünya çapında bir kuruluştur;

avrupa ülkelerindeki endüstri ve araştırma kuruluşlarının dünya pazarlarındaki rekabet gücünü artıracak ileri teknolojilerin, ürünlerin ve hizmetlerin araştırılması ve geliştirilmesini, ülkeler-arası ortak projeler oluşturulmasını ve yürütülmesini teşvik etmek için 1985’te türkiye’nin de içinde bulunduğu 19 avrupa ülkesi ve avrupa birliği’nin kurduğu uluslararası bir kurumdur.. 1985’te başlatılan eureka, avrupa’da arge işbirliğinin çehresini değiştirmiş olup bugün 33 ülke ve avrupa birliği eureka üyesidir..

Ve oyun sektörüne de bulaşmıştır;

8bit zamanlarinda bbc, c64, zx spectrum icin cikmiş ve ilk cozene 1 milyon sterlin odul verilen text adventure.. oyun tutulmadi ve firma batti..

edit: 1984’te cikan bu oyunun odulu 25000 sterlinmiş ve piyasaya cikaran firma domark’miş.

duke nukem gizli bir kapı ya da bölüm felan bulunca sööler.ingilizce söyler..hoş bişii diil tabi.

 

dx-ball şifresidir, bilmeyen yoktur sanırsam.

Sanal ortam gruplarına da isim vermiş;

1080p bluray ripleri mükemmel olan takip edilmesi gereken rip grubu.

89-91 yılları arasında Nickelodeon’da yayınlanmış çocuk programıdır kendisi, Türkiye’de de 2000 civarında TRT1 de yayınlanmış. Bkz. Eureeka’s Castle

Ve son olarak Edgar Allan Poe’nun bir hikayesini adlandırmış.

Yazımı Arşimet’in bu sözcüğe anlamını yüklemesi olayını anlatan ingilizce bir karikatürle son vermek istiyorum, buraya tıklayarak karikatüre ulaşabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir