BLOCKCHAIN SORUNLARI

AĞ BOYUTU

Blockchain her cryptocurrency(kripto para) için farklı teknolojiye sahip bir network(ağda) olabilir. Bu da farklı yapıları kullanan ağların güçlü olmasını gerektirir ki ağdan kaynaklı gecikmeler yaşanmasın. Bunu çok güçlü ağlarda bile çok yoğun dönemlerde yaşayabiliyoruz. Bitcoin ve Ethereum ağlarının yavaşladığını tıkandığını hatta bazı borsalarda bu tarz durumlarda bazı coin’lerin Withdraw(çekmek) ve Deposit(yatırmak) geçici olarak engellendiğine şahit olabiliyoruz. Yani ağı kullanan kişileri kaldırabilecek bir ağa sahip olmalı diye özetleyebiliriz.

TRANSACTION MALİYETLERİ

Bitcoin ve altcoinlerin ilk çıkışlarındaki lanse edilen en büyük özelliklerinden biri de neredeyse ücretsiz para transferiydi. Fakat bu coin’in gücü arttıkça, ağın yoğunluğu arttıkça, kullanımı arttıkça biriken dosya boyutları arttıkça maliyeti de arttırmaya başladı. 2013’te 4GB olan Bitcoin Blockchain Size, 2016’da 50GB boyutundaki Bitcoin ağı, 2017 bitmeden ise 150GB boyutlarına tırmanmış durumda(https://blockchain.info/tr/charts/blocks-size). Daha ayrıntılı geçmiş tutan Ethereum ağı ise aynı dönemde 200GB üzerinde. Yoğun dönemlerde Bitcoin transaction fee’leri 2017 yılında 30 lirayı buluyordu. Bu 2016 yılında 1 liranın altındaydı. Ama bugün 2018 de birçok altcoin 1 liranın altında transaction fee’lere sahip. Yani hala ülke sınırları çizmeden neredeyse ücretsiz olarak dünya çağında para transferi gerçekleştirebilirsiniz. Bunların gerçekleşme hızı ise yine her coin’in kullandığı zincir yapısına göre değişmekte olup yeni çıkan altcoin’lerin lanselerinde en çok üzerinde durduğu nokta da hacmi en büyük coin’lere kıyasla ne kadar hızlı olduklarıdır.

%51 SALDIRISI

Blockchain çalışma mantığı; dağılmış yapıda olmasıdır, hesaplar bir merkezde tutulmaz, herkeste olur. Yani çoğunluğun kabul gördüğü hesap doğrudur. Bu da hepimizin aklına gelen senaryoyu doğru kılıyor, dünyadaki bütün madencilerin sayısı kadar büyüklükte bir mining pool(madenci bilgisayarlarından oluşan sistem) kurarsak bütün para transferlerini yalanla değiştirebiliriz. Yani bizim yalanımız doğruya dönüşür, çünkü çoğunluk oyu bizdedir. Bu zaten Satoshi Nakamoto(Bitcoin kurucusunun nickname’i) tarafından da belirtilmiş bir kusurudur. Ama bugün bunu değil Bitcoin ağında, altcoin’lerin bile ağlarında yapmak imkansız denilebilecek boyutta. Zaten bu duruma önlem olarak topluluktaki insanlar her zaman ağı izlemekte ve hiçbir bilinmeyen durum olmadığından emin olmaktadırlar.

DAĞITILMIŞ AĞ OLDUĞUNDAN ASLA YOK EDİLEMEZ

Blockchain is decentralized yani dağıtılmış bir ağdır, yani merkezden yönetilmez bütün geçmişi herkeste tutulur. Bu yüzden de asla yok edilemez, çünkü saldırılacak bir merkez yok. Evet buraya kadar her şey çok mantıklı geliyor. Ama %51 Saldırısında bahsedilen üzere çoğunluğun yok edilmesi de büyük bir yıkımdır. Madenciler aslında büyük pool’lara bağlıdır. Bağlı oldukları pool’lardan totalin %15 oranını tutan 3 pool vardır. Yani aslında dünyadaki onlarca belki yüzlerce pool’dan sadece ilk üçü %45’lik dilime sahiptir. Dördüncüyü hesaba kattığımızda %51’e ulaşmış bulunmaktayız. Ayrıca totalin %80’den fazlası da Çin’de bulunmaktadır. Ardından gelen diğer ülkeler de %20’yi bölüşmesinden kaynaklı çok çok küçük oranlardadır.

BITCOIN TAMAMEN AÇIK VE ANONİM

Bu sefer başlıkta doğrudan Bitcoin’e yer verdim. Çünkü bu mesele her coin için farklı ele alınması gereken bir durum. Bitcoin için anonimlik çok da söz konusu değil. Biraz maske takma durumu var. Yani maskenizi takıp bir hesaba sahip olabilirsiniz. Ve bu hesabınızı herkes görebilir, yani hem anonim hem de açık. Ama arkadaşınıza bir ödeme yaptığınız anda maskenin arkasında siz olduğunuz ortaya çıkmış olur ve arkadaşınız sizin şu ana kadarki bütün finansal bilgilerinize ulaşmış olur. Bu şahsınız için hiç de hoş olmayan bir durum olmakla beraber dünyadan rüşvetçiliği ve diğer aklınıza gelebilecek bütün haksız para transferlerini de bitirmiş olur. Bunu şirketler boyutuna çıkardığımızda tamamen kabul edilemez bir durum ortaya çıkıyor. Şu noktada en başta belirttiğime geri dönerek bütün bunların Bitcoin için geçerli olduğunu hatırlatmak gerek. Çünkü tamamen anonim olan farklı bir coin ile bu sorun tamamiyle çözülmüş olabiliyor. Bazı coin’lerin anonim özelliğiyle ortaya çıkmasını göz ardı edip Bitcoin’in yapısının tam olarak anonim olmamasını sanki bütün sistemin çöktüğü noktaymış gibi lanse edenler de bulunmakta. Bu tamamen coin’in kendi özelliğidir. Tamamen anonim olması da farklı sorunlara yol açmakta, Bitcoin durumunda olması ise farklı avantajlar sağlamakta.

YENİ BİR SÖZLÜK

Blockchain yepyeni bir sözlük ortaya çıkardı. İnsanlar balıklama atlamadan önce çalışması gereken şeyler var.
ATH ATL PUMP DUMP DYOR SATS MOON HODL ICO etc..

İNTERNET SORUNLARI

Kripto para transferlerinde alıcı hesabın wallet address’i kopyalanır ve yapıştırılır. Çünkü bu adres akılda tutulamayacak kadar uzun ve karışıktır. Bu kopyalama işlemi sırasında göndericinin bilgisayarında yüklü virüsler kopyalananın bir cüzdan adresi olduğunu algılayabilir ve bu adresi başka bir adresle değiştirebilir. Bunun önlemi ise her işleminizde kopyaladığınız adresi öncesi ve sonrası ile en azından ilk ve son 3 basamakları karşılaştırarak alınabilir. Bu bir bakıma EFT yaparken kopyaladığınız IBAN kodunun bir virüs tarafından değiştirilmesine benzemekte. Ama online bankacılık sırasında Alıcı Adı da Onaylama ekranında belirtildiği için bir bakıma bu sorunun önüne geçilmiş olunuyor. Ayrıca kendi cüzdanınızın başına sonuna isminizi veya kısaltmasını koyabilirsiniz. Bu borsalardan kendi cüzdanlarınıza kripto paralarınızı çekerken kullanabileceğiniz bir güvenlik önlemi olacaktır.
Web Wallet yani bir internet sitesinden ulaştığınız cüzdanlarınızın bulunduğu siteye sızılabilir. Haliyle bütün hesabınız başkasının eline geçebilir. Bu tamamen bir bankanın internet üzerinden hacklenmesiyle eşdeğer bir durum. Bunun örneği 2017’de Ethereum Classic Web Wallet sitelerinden birinin hacklenmesi ve Brezilya’da bir bankanın internetten tamamen hacklenmesidir. Bunun önlemi ise Hardware Wallet denilen Ledger Nano S örnek verilebilecek cüzdanlardan kullanmaktır. Bir diğer deyişle paranızı bankadan çekip cebinize koymaktır. Yani kripto paralarınızı internet cüzdanları veya borsalarda tutmak yerine; değil internetle, elektrikle bile bağlantısı olmayan cüzdanlarda tutmak hacklenmenin kesin çözümüdür. Ama kripto para hırsızlığı amacıyla 2017 yılında ülkemizde sokaktan adam da kaçırıldı.
Günümüz bankalarıyla para transferi yaparken IBAN numarasını eksik girerseniz error alırsınız. Kripto paralarda bu durum biraz daha farklı. Bitcoin’de cüzdan adresinin bir basamağı eksik kopyalandığı takdirde yanlış bir adrese kripto para göndermiş olabilir veya oldukça yüksek transfer fee ödemiş olabilirsiniz. Bu durum Ethereum’da ise göndermek istediğiniz hesaba 256 kat fazla tutarda aktarım gerçekleştirmiş olabilirsiniz. Farklı bir coinde bir basamağın eksik olmasının anlamı farklı olabilir. Bunun da önüne yine ilk ve son 3 basamak kontrolü ile geçilebilir.
Kripto paralarda herkes kendi cüzdanını kendisi tuttuğu için kaybolma riski vardır. Bir banka hesabınız bir merkezde tutulur ve kartınızı kaybetseniz de yeniden ulaşılabilir. Ama bankanın merkezi yok edilirse(Mr. Robot dizisi) her şey gider ve hiçbir şey kanıtlayamazsınız. Ama örneği bu açıdan değil şu anda cebinizdeki cüzdandan düşünün. Kaybederseniz geri getiremezsiniz. Kripto para cüzdanları da bu şekildedir. Cüzdanlarını Hardware Wallet olarak bilgisayarında veya USB (Ledger Nano S vs.) saklayan kişiler diskleri bozulduğunda, bu cihazları çalındığında, yanlışlıkla sildiklerinde ve diğer herhangi bir yok olma senaryosunda cüzdanlarına erişimi tamamen kaybederler. Bunun çözümü ise bugün cüzdanınızı nasıl koruyorsanız aynı şeyler geçerlidir. USB Wallet’ı altınlarınızı sakladığınız çelik kasalarınızda saklayabilirsiniz belki de. Buna ek olarak cüzdanların geri getirilebilmesi için 12 kelimelik bir dizi kullanabilirsiniz. Sizin cüzdanınız için özel olarak üretilen 12 adet alakasız kelimeyi bir kağıda yazıp sakladığınızda, bilgisayarınızdan cüzdanınızı kaybetseniz dahi mnemonic recovery kullanarak bu kelimelerle cüzdanınıza tekrardan ulaşabilirsiniz.
Burada bahsedilen dört durum şu anki yaşantımızda zaten karşılaştığımız sorunlar. Paranızı bankaya güvenip yatırsanız banka hortumlanabilir, cebinizde tutsanız siz soyulabilirsiniz; normalde tasarlanan şekliyle cüzdanlarınızı Hardware Wallet yapsanız yine yok olma/çalınma ihtimali bulunmakta, internet sitelerinde(web wallet/borsalar) saklasanız yine oraların da aynı saldırılardan etkilenme ihtimali bulunmakta.